سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران محمد شەیاع سودانی ئەمڕۆ سێشەممە سەرۆکایەتی چل و پێنجەمین دانیشتنی ئاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی کرد.

لە کۆبوونەوەکەدا تاوتوێی بارودۆخی گشتی وڵات و بەدواداچوون بۆ گرنگترین دۆسیە بنەڕەتییەکان و بەڕێوەچوون لە جێبەجێکردنیان کرا، هەروەها بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی بەرنامەی حکومەت و ڕەچاوی بابەتەکانی بەرنامەی کاریان کرد و بڕیاری پێویستیان لەو بارەیەوە دا.

بەمەبەستی کەمکردنەوەی مەینەتییەکانی گەلی فەڵەستین لە کەرتی غەزە، کە لەلایەن هێزە داگیرکەرەکانی زایۆنییەکانەوە ڕووبەڕووی هێرش و گەمارۆدان بوونەتەوە، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا بڕی 10 ملیۆن لیتر سووتەمەنی ببەخشێت بە نەخۆشخانەکانی غەزە، ئەمەش وەک هاودەنگی عێراق و گەلەکەی لەگەڵ خەڵکی کەرتی غەزەدا.

لە چوارچێوەی چارەسەرەکانی حکومەت بۆ چارەسەرکردنی قەیرانی نیشتەجێبوون، ئەنجومەنەکە ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر تەواوکردنی (30) هەزار یەکەی نیشتەجێبوونی لە کۆمەڵەی نیشتەجێبوونی بەسمایە، هەروەها پێدانی مافی کۆمپانیای هانۆ بۆ یەکە نیشتەجێبووە تەواوکراوەکان و ڕێگەدان بە دەسەڵاتی وەبەرهێنانی نیشتمانی بۆ بەردەوامبوون لە جێبەجێکردنی 70 هەزار یەکەی نیشتەجێبوونی دیکە، بەو میکانیزمانەی کە دوای دانوستان لەگەڵ کۆمپانیای هانوای کۆری دادەمەزرێت، بە دارایی ناوخۆیی و دەرەکی بنەڕەتی.

لە هەمان ڕووەوە، ڕاسپاردەی ئەنجومەنی وەزیران بۆ خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان (23028 خ) پەسەندکرا، بەم شێوەیە:
هەموارکردنەوەی بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیران (320ی ساڵی 2022) سەبارەت بە گۆڕینی ڕەگەزی زەوی لە کشتوکاڵیەوە بۆ نیشتەجێبوون، کە بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیران (23107) ی ساڵی 2023 پەسەندکراوە بەپێی ئەمانەی خوارەوە:

1. زیادکردنی بڕگەیەک بۆ بڕگەی (یەکەم) لە ڕێکارەکانی جێبەجێکردنی بڕیاری ئەنجومەنی وەزیران (23107ی ساڵی 2023) کە پێناسەی کۆمەڵەی نیشتەجێبوونی ئاسایی لەخۆ دەگرێت و بەم شێوەیە دەبێت:
کۆمەڵەی نیشتەجێبوونی ئاسایی: کۆمەڵێک یەکەیە کە بە کەرەستەی جێگیر لە بلۆکی جیاکراوەدا دروستکراون، بە شێوەیەک کە بەلایەنی کەمەوە (30%) لە کۆی گشتی ئەو زەوییانەوە کە زیادەڕەوییان لەسەر کراوە داگیر دەکەن و شارەوانییە تایبەتەکان ئەمە دیاری دەکات.

2. هەموارکردنەوەی بڕگەی (2) لە بڕگەی (یەکەم) لە ڕێکارەکانی جێبەجێکردنی بڕیاری ئەنجومەنی وەزیران (23107ی ساڵی 2023) بە سڕینەوەی دەستەواژەی (ناقازانج) لە پێناسەی دەستەواژەی سوودی گشتی و گۆڕینی بە دەستەواژە (و هەموو قەدەغەکراوەکان) بۆ ئەوەی ئەو بڕگەیەی کە لە سەرەوە ئاماژەی پێکراوە بەم شێوەیە بخوێنرێتەوە:
پڕۆژەکانی سوودی گشتی: ئەو پڕۆژانەن کە بۆ خزمەتگوزارییە گشتیەکان و هەموو قەدەغەکراوەکان دیاریکراون، وەک (بنکەی پۆلیس، بنکەی ئاگرکوژێنەوە، نەخۆشخانەکان، قوتابخانەکان، شوێنەکانی پەرستن، وێستگەکانی ئاو، وێستگەی ئاوەڕۆ، ڕووباری قەدەغەکراو، هێڵەکانی ئاسن و گواستنەوە و وزەی کارەبا و هەر قەدەغەکراوێکی یاسایی تر).

هەروەها ئەمانەی خوارەوە پەسەند کران:

1. فرۆشتنی پارچە زەوییە نیشتەجێبوونەکان کە بەپێچەوانەی بڕگەکانی یاسا خاوەندارێتی تاپۆکراون کە بە شێوەیەکی دادوەری بەڵگەنامەکانیان پووچەڵکراوەتەوە و بەناوی لایەنی خاوەندارێتییەوە تۆمارکراونەتەوە بۆ دوا خاوەنی پێش پووچەڵکردنەوە (بە نیازپاکییەوە) یان میراتگرانی.
2. بڕیاری بڕگەی (1) کە لە سەرەوە ئاماژەی پێکراوە جێبەجێ دەکرێت بەسەر ئەو پارچە زەوییە نیشتەجێبووانەوە کە خاوەندارێتی کراون یان بە پێچەوانەی بڕگەکانی یاسا تۆمارکراون و مامەڵەی فڕێدانیان لەسەر ئەنجامدراوە، و بەڵگەنامەکانیان هەڵوەشێنراونەتەوە (بە ڕەزامەندی) و دووبارە تۆمارکراونەتەوە بە ناوی لایەنی خاوەن دارێتییەوە.
3. کرێی فرۆشتنی ئەو زەویانەی کە بڕگەکانی ئەم بڕیارە دەیانگرێتەوە بەگوێرەی بڕگەکانی یاسای فرۆشتن و بەکرێدابی موڵکی دەوڵەت هەڵدەسەنگێنرێن و ڕاپۆرتی خەمڵاندنەکان پابەندە بە ڕەزامەندی وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێبوون و شارەوانی و کارە گشتیەکان.
4. وەزیری ئاوەدانکردنەوە نیشتەجێبوون و شارەوانی و کارە گشتییەکان دەتوانێت ڕێنمایی پێویست دەربکات، بۆ ئاسانکردنی جێبەجێکردنی ئەم بڕیارە بە ڕەچاوکردنی بۆچوونی بەشی یاسایی لە ئەمیندارییەتی گشتی ئەنجومەنی وەزیران.

هەروەها کۆمەڵەی نیشتەجێبوونی عامرییه لە بەغداد لە ڕاگەیەندراوەکەی بڕیاری هەموارکراوی ئەنجومەنی وەزیرانی (245 ی ساڵی 2019) دا دەرچووە، و وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە نیشتەجێبوون و شارەوانی و کارە گشتییەکان و دەستەی وەبەرهێنانی نیشتمانی ڕێگەیان پێدراوە گفتوگۆ لەگەڵ سوودمەندەکان بکەن بۆ دامەزراندنی ئەو پڕۆژەیەی کە لە سەرەوە ئاماژەی پێکراوە و مۆڵەتی وەبەرهێنانیان پێدراوە لەلایەن دەستەی وەبەرهێنانەوە.